Zapalenie oskrzeli to powszechna choroba, na którą większość ludzi choruje przynajmniej raz w życiu. Czy zapalenie oskrzeli jest zaraźliwe? Jak wyleczyć zapalenie oskrzeli i czy konieczne jest zastosowanie antybiotyku? Spis treści: Zapalenie oskrzeli – przyczyny choroby Zapalenie oskrzeli – objawy Zapalenie oskrzeli – badanie. Kiedy udać się do lekarza? Leczenie zapalenia oskrzeli Antybiotyk na zapalenie oskrzeli Leki bez recepty na zapalenie oskrzeli Zapalenie oskrzeli w ciąży Powikłania po zapaleniu oskrzeli Zapalenie oskrzeli – przyczyny choroby Zapalenie oskrzeli, w znacznej większości przypadków, sięgającej nawet 95%, powodowane jest przez wirusy. Najczęściej są to wirusy grypy, adenowirusy, koronawirusy i rynowirusy. Bakterie rzadko są przyczyną tej choroby. Czasami przyczyną zapalenia oskrzeli mogą być alergeny i czynniki drażniące drogi oddechowe, takie jak dym papierosowy, kurz lub zanieczyszczenia powietrza. Zapalenie oskrzeli dzielimy na: ostre – objawy zapalenia oskrzeli utrzymują się kilka dni do 3 tygodni; przewlekłe – kaszel trwa przez minimum 3 miesiące w roku, przez kolejne 2 lata. Przewlekłe zapalenie oskrzeli u dzieci niekoniecznie musi spełniać powyższy wymóg. U najmłodszych, przedłużające się objawy choroby wymagają przeprowadzenia dokładnej diagnostyki w kierunku przewlekłych chorób dróg oddechowych. Na ostre zapalenie oskrzeli najczęściej choruje się jesienią i zimą. Choroba ta nie powoduje trwałych zmian w układzie oddechowym. Może być jednak bardzo męcząca dla chorego. Zapalenie oskrzeli – objawy Objawy zapalenie oskrzeli to: kaszel – początkowo, szczególnie w przypadku dzieci, może być suchy i męczący. Stopniowo przekształca się w mokry kaszel z wydzieliną; gorączka; ból w klatce piersiowej przy nasilonym kaszlu, u niemowląt jednym z objawów zapalenia oskrzeli mogą być duszności; złe samopoczucie; bóle mięśni. Wbrew powszechnej opinii, kolor odkrztuszanej przez chorego plwociny, nie świadczy o bakteryjnym pochodzeniu choroby. Przy zapaleniu oskrzeli, wydzielina może mieć bardziej śluzową, białawą postać, ale może również być ropna, o zabarwieniu żółtym, rzadziej zielonym. Biała, lepka wydzielina, odkrztuszana zwykle w godzinach rannych występuje często przy przewlekłej postaci choroby. Objawy zapalenia oskrzeli mogą mieć różne nasilenie. Przed pojawieniem się typowych symptomów choroby, może wystąpić katar i stan podgorączkowy. Zapalenie oskrzeli trwa najczęściej nie dłużej niż 7 dni, choć kaszel może utrzymywać się do 3-ech tygodni. Choroba ma samoograniczający się charakter i stopniowo sama ustępuje. Czy zapalenie oskrzeli jest zaraźliwe? Jak najbardziej! Do zarażenia dochodzi drogą kropelkową. Kiedy chory mówi, kaszle lub kicha, zarazki łatwo mogą przenieść się na kolejną osobę. Dlatego ważna jest izolacja chorych i możliwie jak największe ograniczenie kontaktu z osobami zdrowymi. Zapalenie oskrzeli – badanie. Kiedy udać się do lekarza? Zapalenie oskrzeli diagnozowane jest na podstawie badania, przeprowadzonego przez lekarza. W badaniu osłuchowym można usłyszeć świsty i furczenia. Przy typowym przebiegu choroby, nie ma potrzeby wykonywania dodatkowych badań. Jeśli lekarz nie jest pewny diagnozy lub podejrzewa inną chorobę dróg oddechowych o podobnym przebiegu, może zalecić wykonanie innych badań np. laboratoryjnych lub prześwietlenia klatki piersiowej. Należy udać się do lekarza, jeśli: objawy zapalenia oskrzeli utrzymują się ponad tydzień; gorączka trwa kilka dni lub nie ustępuje po podaniu leków przeciwgorączkowych; pojawia się duszność, ból w klatce piersiowej lub świszczący oddech. Zapalenie oskrzeli to choroba, która częściej rozwija się u osób cierpiących na przewlekłe schorzenia dróg oddechowych, takie jak astma i mukowiscydoza. Większą szansę na zarażenie maja też alergicy i palacze tytoniu. Refluks żołądkowo-przełykowy i obniżona odporność również zwiększają ryzyko zachorowania na zapalenie oskrzeli. Zapalenie oskrzeli – leczenie a) Antybiotyk na zapalenie oskrzeli Jak wyleczyć zapalenie oskrzeli? Antybiotyk jest potrzebny? W znacznej większość przypadków, zapalenie oskrzeli jest niegroźną chorobą, która sama przechodzi po kilku – kilkunasty dniach. Ze względu na to, że choroba ta w znacznej większości jest powodowana przez wirusy, antybiotyk na zapalenie oskrzeli nie jest zalecany. Antybiotyki działają na bakterie, więc podawanie ich przy infekcji wirusowej jest nie tylko niepotrzebne, ale też szkodliwe. W rzadkich przypadkach, lekarz może jednak zadecydować o włączeniu antybiotyku do leczenia. Jedną z takich sytuacji jest utrzymujący się powyżej 3-ech tygodni kaszel, będący objawem krztuśca. Odpowiednie badanie pozwoli potwierdzić diagnozę i wówczas lekarz może przepisać antybiotyk. Podstawą leczenia zapalenia oskrzeli jest leczenie objawowe. Oznacza ono stosowanie leków, które działają bezpośrednio na objawy choroby i je łagodzą. Należy również obserwować rozwój choroby i w razie nasilania dolegliwości lub ich nieustępowania, zgłosić się do lekarza. Przy dusznościach, lekarz może zalecić preparaty rozszerzające oskrzela na receptę. b) Leki bez recepty na zapalenie oskrzeliZapaleniu oskrzeli często towarzyszy gorączka. Można zastosować więc leki przeciwgorączkowe bez recepty. Skuteczny jest ibuprofen, aspiryna lub paracetamol. W przypadku dzieci, to właśnie paracetamol uważany jest za najbezpieczniejszy lek na gorączkę. Pamiętajmy, aby nie stosować aspiryny u osób poniżej 12-ego roku życia. Objawy zapalenia oskrzeli koncentrują się najczęściej na kaszlu. Można zastosować leki na kaszel bez recepty, które ułatwią odkrztuszenie zalegającej wydzieliny. Skuteczne preparaty na mokry kaszel zawierają ambroksol, bromheksynę i acetylocysteinę. Wśród ziołowych leków ułatwiających odkrztuszenie wydzieliny znajdziemy np. syropy i tabletki z bluszczem. Syrop z bluszczem jest bezpieczny nawet u małych dzieci. Leki na kaszel mokry, które mogą być stosowane do leczenia zapalenia oskrzeli to ACC, Flegamina, Mucosolvan i Hederasal. Zapalenie oskrzeli początkowo może wiązać się z suchym, męczącym kaszlem. Aby go złagodzić, można sięgnąć po leki na suchy kaszel bez recepty. Popularne substancje przeciwkaszlowe to przede wszystkim butamirat, lewodropropizyna, dekstrometorfan i kodeina. Leki przeciwkaszlowe zmniejszają odruch kaszlu, jego natężenie i częstotliwość. Dwie ostatnie substancje to opioidy. Szybko i skutecznie pomagają pozbyć się kaszlu, jednak mogą powodować też uzależnienie. Leki opioidowe na kaszel nie powinny być podawane poniżej 12-ego roku życia. Preparaty z butamiratem i lewodropropizyną, takie jak Supremin, Sinecod i Levopront są więc bezpieczniejszym wyborem przy suchym kaszlu, będącym objawem zapalenia oskrzeli. Alternatywą są tez preparaty ziołowe na kaszel. Powszechne jest stosowanie syropu prawoślazowego. Ulgę mogą przynieść też preparaty nawilżające gardło, które działają kojąco na błonę śluzową gardła. Zapalenie oskrzeli w ciąży Zapalenie oskrzeli w ciąży, o ile ma łagodny przebieg, nie jest groźne dla dziecka. Niebezpieczna może jednak być utrzymująca się, wysoka gorączka w ciąży. W takiej sytuacji można sięgnąć po lek przeciwgorączkowy. W ciąży, za najbezpieczniejszy preparat uchodzi paracetamol. Może być stosowany w każdym trymestrze ciąży, jeśli jest taka konieczność. Stosowanie jakiegokolwiek leku na zapalenie oskrzeli w ciąży powinno być poprzedzone konsultacją z lekarzem. Wiele leków przechodzi przez łożysko i może powodować rożne konsekwencje w stosunku do rozwijającego się dziecka. Kobiety chorujące na zapalenie oskrzeli w ciąży powinny jak najwięcej wypoczywać i przyjmować dużo płynów. Bardzo ważna jest profilaktyka i unikanie zakażenia. Zapalenie oskrzeli – powikłania Objawy zapalenia oskrzeli, choć u niektórych osób są bardzo nasilone i męczące, najczęściej nie prowadzą do groźnych powikłań. Ostre zapalenie oskrzeli nie przechodzi w formę przewlekłą. Choroba mija sama lub po zastosowaniu leków łagodzących objawy zapalenia oskrzeli. Najczęstszym powikłaniem zapalenia oskrzeli jest przedłużony kaszel, który utrzymuje się nawet kilka tygodni po chorobie. Nie jest on jednak groźny. Stopniowo zmniejsza się jego częstotliwość i nasilenie. Mogą pojawić się też nadkażenia bakteryjne. Głównie jest nim infekcja ucha środkowego u dzieci. Jest to jednak bardzo rzadkie powikłanie zapalenia oskrzeli. Dla osób zdrowych, zapalenie oskrzeli jest najczęściej łagodną chorobą, nie pozostawiającą po sobie śladów w organizmie. Nieco inaczej może być jednak w przypadku osób, cierpiących na przewlekłe choroby układu oddechowego. Może wówczas dojść do zaostrzenia przebiegu choroby podstawowej. Jest też większe ryzyko infekcji bakteryjnej. Możliwym powikłaniem zapalenia oskrzeli jest również rozwój zapalenia Singh A, Avula A, Zahn E. Acute Bronchitis. [Updated 2019 Sep 4]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2020 Jan., [data dostępu dostęp w Internecie: Krawiec M., Pediatra I, PZWL, 2019, str. 316-317 mgr farm. Dominika Pagacz-Tokarek autor artykułu Nazywam się Dominika Pagacz-Tokarek. Bycie farmaceutą to dla mnie nie tylko zawód, ale przede wszystkim możliwość niesienia pomocy innym w zakresie zdrowia. Aby robić to coraz lepiej, ciągle się uczę i doszkalam. W wolnym czasie czytam książki i układam puzzle. Lubię też aktywnie spędzać czas w gronie rodzinnym. Uwaga, artykuł nie stanowi porady medycznej, ani opinii farmaceuty lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pytającego. Uzyskane informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp. Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady. Masz pytania? Napisz po bezpłatną poradę: farmaceuta@
Ostre zapalenia krtani mogą prowadzić do nagłych zaburzeń oddychania i niebezpiecznej dla życia niedrożności górnych dróg oddechowych. Zazwyczaj dzieci z ostrym podgłośniowym zapaleniem krtani leczone są objawowo. Rzadziej konieczna jest hospitalizacja (dotyczy ona mniej niż 5 proc. małych pacjentów). Krtań jest częścią układu oddechowego i znajduje się pomiędzy gardłem a tchawicą. Jej podstawową funkcją jest produkcja dźwięku (fonacja) oraz ochrona dolnych dróg oddechowych przed przedostawaniem się ciał obcych, poprzez gwałtowne domykanie się. Krtań jest również niezbędna do połykania lub kaszlu. Stan zapalny tego odcinka dróg oddechowych nazywany jest zapaleniem krtani. Powoduje on obrzęk i może prowadzić do zmian głosu, takich jak jego utrata lub chrypka. Dotyka on obu płci, w każdym wieku i jest prawdopodobnie najczęstszym zaburzeniem wpływającym na krtań i głos. Zazwyczaj występuje podczas epidemii sezonowych infekcji wirusowych, tj. późną jesienią, zimą lub wczesną wiosną. Zapalenie krtani może być krótkotrwałe (ostre) lub długotrwałe (przewlekłe). Większość przypadków tego schorzenia wywoływana jest przez czasową infekcję wirusową. U osób dorosłych nie jest ono groźne. Inaczej jest u małych dzieci, o czym w dalszej części artykułu. Ostre zapalenie krtani zwykle pojawia się szybko, a symptomy ustępują samoistnie w ciągu od 7 do 14 dni. W przeciwieństwie do powyższego, stan przewlekły rozwija się wolniej i utrzymuje się ponad 3 tygodnie. Jakie są objawy zapalenia krtani? Zapalenie krtani u dorosłych i dzieci jest często związane z innymi infekcjami górnych dróg oddechowych, takimi jak przeziębienie, grypa lub zapalenie oskrzeli. Objawy obejmują: Chrypkę; Problemy z mówieniem lub utratę głosu; Ból gardła; Ból okolicy krtani podczas mówienia lub połykania; Suchość w gardle; Suchy, nieustępujący kaszel; Uczucie przeszkody tzw. „guli” w gardle; Niską gorączkę; Obrzęk węzłów chłonnych w szyi; Zmęczenie. Symptomy te pojawiają się nagle i często nasilają się w ciągu kolejnych 2 - 3 dni. W niektórych przypadkach ostre zapalenie krtani, spowodowane infekcją, może rozprzestrzenić się na inne części dróg oddechowych. Opisywana choroba - zapalenie krtani - może być bardzo groźna u dzieci, a takze noworodków. Może ona bardzo zmniejszyć i tak już małe drogi oddechowe i prowadzić do problemów z oddychaniem. Głównymi objawami są "szczekający kaszel" (tzw. świst krtaniowy), chrypka i nagła duszność, dlatego też w przypadku pojawienia się powyższych dolegliwości konieczna jest natychmiastowa pomoc lekarska. Jakie są przyczyny zapalenie krtani? Ostre i przewlekłe formy zapalenia krtani zazwyczaj wynikają z różnych czynników. Najczęstszą przyczyną ostrego zapalenia krtani są wirusowe, rzadziej bakteryjne, infekcje górnych dróg oddechowych, a także nadużywanie głosu. Również u małych dzieci przyczyną omawianej dolegliwości są najczęściej infekcje wirusowe, niekiedy schorzenie ma podłoże alergiczne. Przewlekłe zapalenie krtani u dorosłych zazwyczaj spowodowane jest: Nadużywaniem głosu - nadmierne używanie głosu jest powszechne w niektórych zawodach, na przykład w nauczaniu. Śpiewanie lub krzyczenie może spowodować obrzęk strun głosowych i zapalenie krtani; Polipami fałdów głosowych; Paleniem; Zgagą (refluksem żołądkowo-przełykowym); Starzeniem się - w miarę starzenia się, struny głosowe mogą tracić napięcie; Alergiami; Zaburzeniami równowagi elektrolitowej - czasami może to powodować osłabienie mięśni, zwłaszcza w przypadku niskiego poziomu potasu; Zaburzeniami endokrynologicznymi - szczególnie niedoczynnością tarczycy; Stałą ekspozycją na pył lub inne czynniki drażniące w powietrzu; Oddychaniem przez usta; Nadużywaniem alkoholu; Stosowaniem wziewnych leków steroidowych, takich jak inhalatory do astmy; Zmianami przednowotworowymi. Szacuje się, że u do 21 procent ludzi, w pewnym momencie ich życia, rozwinie się przewlekłe zapalenie krtani. Jak leczyć zapalenie krtani? Zapalenie krtani u dorosłych na ogół nie jest poważnym stanem i często ustępuje bez leczenia. Kuracja zwykle polega na odpowiednim odpoczynku i nawadnianiu. Ponieważ najczęściej ostre zapalenie krtani jest wirusowe, zwykle nie zaleca się przyjmowania antybiotyków. Natomiast, mogą one zostać przepisane przez lekarza w przypadkach, gdy zapalenie zostało spowodowane przez zakażenie bakteryjne. Przy omawianej dolegliwości najważniejszy jest odpoczynek, który oznacza ograniczenie korzystania z krtani: należy unikać śpiewania i mówienia, niewskazany jest nawet szept. Jednak gdy nie ma poprawy po 2 tygodniach, występuje kaszel z krwią, gorączka powyżej 39° C lub problemy z oddychaniem, należy zasięgnąć porady lekarskiej. Zastanawiasz się co na zapalenie krtani sprawdzi się najlepiej? Leczenie zapalenia krtani nastepuje poprzez całkowity odpoczynek głosowy, inhalacje parowe i unikanie substancji drażniących, takich jak dym papierosowy i alkohol. Należy pamiętać, że leczenie nie zadziała, dopóki nie zostanie usunięta podstawowa przyczyna. Przykładowo, jeśli zapalenie jest spowodowane chorobą refluksową, terapia antyrefluksowa może również leczyć objawy zapalenia krtani. Niekiedy kuracja może wymagać zmiany stylu życia. Na przykład, jeśli śpiew jest uważany za przyczynę zapalenia, pacjent może być zmuszony do zmiany metody śpiewu. Osoba może potrzebować zabiegu chirurgicznego w przypadkach, gdy struny głosowe zostały poważnie uszkodzone np. w wyniku wzrostu polipa. Choć ostre zapaleni krtani u dorosłych przeważnie nie jest groźne, może być bardzo poważne w przypadku dzieci. Zapalenie krtani u dziecka wymaga konsultacji lekrskiej, gdy: Ma problemy z oddychaniem lub podczas wdechu wydobywa się głośny, wysoki odgłos oddechu (świst); Ma gorączkę powyżej 39,4° C; Ma problemy z połykaniem lub ślini się bardziej niż zwykle. Powyższe objawy mogą wskazywać na krup, czyli ostre podgłośniowe zapalenie krtani. Choroba ta może być zwykle leczona w domu, jednak przy ciężkim przebiegu zalecana jest pomoc medyczna. Przywoływane symptomy mogą również świadczyć o, wywoływanym przez bakterie, zapaleniu nagłośni. Wskutek zakażenia, dochodzi do znacznego obrzęku, który może zablokować wlot do krtani i powodować duszenie się dziecka. Ta dość rzadka choroba, rozwija się błyskawicznie i zagraża życiu, dlatego też ważna jest jak najszybsza konsultacja z lekarzem. Poznaj także inne choroby krtani oraz sposoby ich leczenia. Zapalenie krtani to jedna z najczęstszych infekcji górnych dróg oddechowych. Choroba ta powoduje głównie uporczywy ból gardła, chrypkę i utrudnione oddychanie. Podgłośniowe zapalenie krtani u dziecka jest bardzo niebezpieczne i niekiedy jest powodem hospitalizacji. U dorosłych często spotykane jest przewlekłe zapalenie krtani, które dotyczy głównie osób stale narażonych na Co to jest przewlekłe proste zapalenie krtani i jakie są jego przyczyny? Przewlekłe proste zapalenie krtani rozwija się na skutek długotrwałego działania czynników drażniących. Należą do nich czynniki zakaźne (nawracające infekcje – głównie przewlekłe zapalenie zatok, przewlekłe zapalenie migdałków podniebiennych), substancje drażniące (tytoń, alkohol, toksyny wziewne w miejscu pracy), nadmierna eksploatacja głosu, przekrwienie górnych dróg oddechowych (zaburzenia odpływu żylnego z okolicy szyi, niewydolność serca, ucisk guza na drogi oddechowe), tor oddychania przez usta (zaburzenie drożności nosa w chorobach infekcyjnych). Jak się objawia przewlekłe proste zapalenie krtani? Dominującym objawem u chorych z przewlekłym prostym zapaleniem krtani jest chrypka, występująca głównie rano. Pozostałe objawy to: zmęczenie głosowe, często chrząkanie w celu usunięcia gęstej wydzieliny, uczucie ciała obcego w okolicy gardła i krtani. Dolegliwości rozwijają się powoli i utrzymują przez długi czas. Co robić w razie wystąpienia objawów przewlekłego prostego zapalenia krtani? W razie wystąpienia objawów przewlekłego prostego zapalenia krtani należy zgłosić się do lekarza POZ, który skieruje pacjenta do otolaryngologa w celu postawienia diagnozy i rozpoczęcia właściwego leczenia. Jak lekarz stawia diagnozę przewlekłego prostego zapalenia krtani? Prawidłowe rozpoznanie przewlekłego prostego zapalenia krtani można ustalić na podstawie wywiadu i badania laryngologicznego. Podczas laryngoskopii widoczne są: pogrubienie nabłonka krtani, przekrwienie błony śluzowej, nitkowata wydzielina pomiędzy fałdami głosowymi. Jakie są sposoby leczenia przewlekłego prostego zapalenia krtani? Najważniejszym elementem terapii przewlekłego prostego zapalenia krtani jest unikanie czynnika drażniącego. Choremu podaje się leki wykrztuśne i mukolityczne. Zaleca się inhalacje solankowe, jonoforezy wapniowe i jodowe. W przypadku współistnienia infekcji bakteryjnej konieczne jest włączenie antybiotyku. Bardzo dobre efekty przynosi kompleksowe leczenie balneoklimatyczne. Leczenie przewlekłego zapalenia gardła zależne jest od przyczyny schorzenia. Jeśli powodem jest alergia podaje się leki przeciwalergiczne. Gdy przewlekłe zapalenie gardła wiąże się z choroba refluksową należy zmienić dietę i sposób jedzenia oraz przyjmować leki łagodzące refluks. W każdym przypadku należy zadbać o dobreZakażenie koronawirusem często może prowadzić do zapalenia płuc i spowodować nieodwracalne zmiany w ich strukturze śródmiąższowej. W przebiegu zachorowania na COVID-19, pacjenci odczuwają objawy charakterystyczne dla zapalenia płuc, jak duszności, osłabienie i bóle mięśniowe. W ostrym przebiegu pojawia się niewydolność
Ostre zapalenie krtani jest chorobą układu oddechowego, która może być bardzo niebezpieczna – zwłaszcza u najmłodszych dzieci. O tym, jak złagodzić objawy zapalenia krtani naturalnymi sposobami, rozmawiamy z dr Joanną Gzik, pediatrą. Istnieje kilka rodzajów zapalenia krtani. Biorąc pod uwagę przebieg choroby, wyróżniamy ostre i przewlekłe zapalenie krtani. Możemy je również podzielić ze względu na lokalizację stanu zapalnego – wyróżniamy wówczas zapalenie nagłośni, zapalenie głośni (fałdów głosowych) i podgłośniowe zapalenie krtani. Co o nich wiemy? Ostre zapalenie krtani u dziecka – objawy U dzieci zapalenie krtani ma zwykle inny, bardziej burzliwy początek niż u osób dorosłych. Najczęściej jego objawy pojawiają się nagle, w środku nocy. Czasem może je poprzedzać infekcja (np. kataralna), ale w wielu przypadkach nie ma żadnych wcześniejszych objawów choroby. Dziecko kładzie się spać zupełnie zdrowe, a potem w środku nocy budzi się, z trudnością nabiera powietrza, płacze, jest niespokojne, kaszle sucho (odgłos przypomina szczekanie psa), a oddech dziecka staje się świszczący – ten charakterystyczny odgłos nazywany jest stridorem krtaniowym. Rodzice, których dziecko miało kiedykolwiek zapalenie krtani, rozpoznają świst krtaniowy natychmiast. Tak samo jak gwałtowny, „szczekający” kaszel. Jeśli jednak nie mamy pewności, czy to zapalenie krtani, bo dziecko ma takie objawy po raz pierwszy, lepiej po prostu od razu wybrać się do lekarza. Uwaga! Reklama do czytania Niegrzeczne książeczki Czy dzieci na pewno są niegrzeczne? Seria książek dla dzieci 2-5 roku życia i rodziców o tym, że w każdym zachowaniu dziecka jest ważna jego potrzeba. Co wywołuje podgłośniowe zapalenie krtani i nadgłośniowe zapalenie krtani? Świszczący oddech i kaszel to efekt obrzęku i kurczu krtani spowodowanego stanem zapalnym błony śluzowej krtani. U małego dziecka ten narząd jest trochę inaczej zbudowany niż u człowieka dorosłego. Jest węższy i bardziej miękki, dlatego dużo łatwiej dochodzi do zwężenia światła dróg oddechowych, obrzęku i skurczy. Warto jednak wiedzieć, że obrzęk błony śluzowej następuje przede wszystkim wtedy, gdy krtań jest przesuszona. I to właśnie dlatego zapalenie krtani najczęściej atakuje w miesiącach zimowych albo jesiennych – w tym czasie dziecko niemal cały czas przebywa w suchych i gorących pomieszczeniach. Leczenie zapalenia krtani – domowe sposoby Zwłaszcza w nocy rodzice zamykają okna, aby dziecko, które na ogół się odkrywa, nie zmarzło. Dodatkowo w nocy dziecko mało pije lub nie pije wcale, bo śpi. Jeśli ma zatkany nosek z powodu kataru, to oddycha buzią, a ciepłe, suche powietrze wysusza krtań. Czy jednak każde dziecko zapadnie w takiej sytuacji na zapalenie krtani? Nie, bo to zależy od indywidualnych predyspozycji. Niektóre dzieci zapadają na tę chorobę wielokrotnie, a innym nigdy się to nie przydarza. Jeśli jednak dziecko już raz ją przechodziło, to ryzyko infekcji w przyszłości wzrasta. Właśnie dlatego należy, zwłaszcza przy infekcjach, nawilżać pomieszczenie, w którym śpi, zakręcić kaloryfer, rozszczelnić okno, pamiętać o pojeniu dziecka. W leczeniu zapalenia krtani nie zapominajmy o… chłodzeniu Jeśli nasze dziecko obudzi się w nocy i ma objawy zapalenia krtani, w pierwszej kolejności powinniśmy ochłodzić pomieszczenie, w którym przebywa dziecko. Otwieramy więc szeroko okno. Można nawet otulić dziecko kołdrą, założyć mu czapeczkę, polar i wyjść z nim na balkon. Dlaczego trzeba to zrobić? Chłodne powietrze obkurcza krtań i dziecku łatwiej jest oddychać. Trzeba też dać maluchowi pić, żeby nawilżyć krtań oraz postarać się go uspokoić. Na zapalenie krtani warto robić nebulizacje (inhalacje) z soli fizjologicznej, one też nawilżą krtań. Ostre zapalenie nagłośni. Kiedy antybiotyk dla dziecka? Zapalenie krtani u dzieci zwykle powodują wirusy, a antybiotyki zwalczają bakterie. Zazwyczaj więc antybiotyk nie jest potrzebny, chyba że choroba towarzyszy innej infekcji bakteryjnej. Dodatkowo antybiotyk nie zmniejszy obrzęku krtani – nie ma takiego działania. Choroby wirusowe organizm musi pokonać samodzielnie, ale oczywiście możemy mu w tym pomóc. Zapalenie krtani u dziecka. Nawilżanie powietrza w ostrych zapaleniach krtani W przypadku zapalenia krtani najważniejsze jest zadbanie o obniżenie temperatury w pomieszczeniu, w którym dziecko przebywa, a także nawilżanie powietrza. Jeśli nie mamy nawilżacza, wystarczy zmoczyć gruby ręcznik i położyć go na kaloryferze. Gdy dolegliwości towarzyszące zapaleniu krtani nie są już tak burzliwe, dziecko jedynie ma chrypkę i jeszcze kaszle, można nadal robić mu nebulizacje. Jeśli nie mamy nebulizatora, może to być inhalacja nad termosem. Można też napełnić wannę gorącą wodą, aby łazienka była pełna pary, i na jakiś czas zamknąć się w niej z maluchem. Domowym sposobem na infekcję jest również podawanie herbat ziołowych (najlepiej sprawdzi się napar z lipy) albo ciepłej wody z miodem i imbirem. Uwaga! Reklama do czytania Rozwój seksualny dzieci Zadbaj o zdrową seksualność swojego dziecka Tylko dobre książki dla dzieci i rodziców | Księgarnia Natuli Leki homeopatyczne na ostre podgłośniowe zapalenie krtani – czy są skuteczne? Jeśli infekcja przebiega w miarę łagodnie, a stan dziecka jest dobry, możemy zmniejszyć objawy choroby, podając leki homeopatyczne. W doborze właściwego pomoże nam uważna obserwacja symptomów – ich nasilenie, czas, okoliczności pojawiania się. Przy mniej gwałtownych objawach (takich jak chrypka) sprawdzi się Arum triphyllum. Jeśli jednak dziecko zanosi się ostrym, szczekającym kaszlem, to podstawowym środkiem homeopatycznym jest Spongia tosta lub Sambucus nigra. Drugi, który warto podać, to Hepar mellifica znosi z kolei obrzęk krtani. Domowe sposoby na zapalenie krtani – jak podawać leki homeopatyczne? Powyższa kombinacja szybko doprowadza do złagodzenia objawów. Starszemu dziecku chorującemu na zapalenie krtani podajemy leki pod język. Rodzicom młodszych doradzam rozpuszczenie preparatu w niewielkiej ilości wody i podanie dziecku w takiej formie. Jeśli kaszel jest ostry, środki te trzeba aplikować z dużą częstotliwością. Gdy objawy infekcji zaczynają ustępować, wydłużamy odstępy między kolejnymi dawkami. Przy nocnych atakach kaszlu preparaty te należy podawać tuż przed snem i ewentualnie także podczas ataku kaszlu, gdy do niego dojdzie. Zwężenie dróg oddechowych. Kiedy nie obejdzie się bez wizyty u lekarza? W przypadku zapalenia krtani należy uważnie obserwować dziecko. Jeśli mimo wyjścia na balkon, podania picia i leków, a nawet nebulizacji, dziecko ma trudności z oddychaniem, a jego stan się nie poprawia, trzeba wezwać pogotowie ratunkowe lub jechać do szpitala. Podane leki, obniżenie temperatury w pomieszczeniu i nawilżenie krtani powinny pomóc w ciągu kilku minut. Malec na ogół się wtedy uspokaja, bo może łatwiej oddychać. Jeśli tak się nie dzieje, a dodatkowo dziecko jest blade, apatyczne lub bardzo niespokojne, nie czekajmy z wezwaniem karetki pogotowia, bo może być konieczne podanie leków sterydowych, które obkurczą krtań.Zwężenie to choroba, w której pacjent jest ostre zwężenie krtani, co powoduje duszność, dławiąc i zamartwicy. Zwężenie krtani jest rozpoznawane zarówno u dorosłych, jak iu dzieci. Ta patologia rozwija się z reguły nie w sobie, ale z powodu wpływu dodatkowych czynników lub chorób. Co to jest przewlekłe przerostowe zapalenie krtani i jakie są jego przyczyny? Najczęściej przewlekłe przerostowe zapalenie krtani powstaje wtórnie do przewlekłego prostego zapalenia na skutek utrzymującego się działania czynników drażniących (tytoń, alkohol, przewlekłe zakażenia, nadmierny wysiłek głosowy). Refluks żołądkowo-przełykowy może również przyczyniać się do przewlekłego przerostowego zapalenia krtani. Wyróżnia się dwie postaci przewlekłego przerostowego zapalenia krtani – rozlaną i ograniczoną. Jak się objawia przewlekłe przerostowe zapalenie krtani? Chorzy na przewlekłe przerostowe zapalenie krtani skarżą się najczęściej na zaburzenia głosu, chrypkę, czasowy bezgłos, dyskomfort w okolicy krtani oraz uczucie ciała obcego w gardle i krtani. Co robić w razie wystąpienia objawów przewlekłego przerostowego zapalenia krtani? W razie wystąpienia objawów przewlekłego przerostowego zapalenia krtani należy zgłosić się do lekarza POZ, który skieruje pacjenta do otolaryngologa Konieczne są również regularne kontrole laryngologiczne (co 3 mies.) z powodu możliwości rozwoju zmian dysplastycznych, które są stanem przednowotworowym. Jak lekarz stawia diagnozę przewlekłego przerostowego zapalenia krtani? Dla postawienia diagnozy przewlekłego przerostowego zapalenia krtani istotny jest wywiad oraz badanie laryngologiczne. Fałdy głosowe w badaniu laryngoskopowym są nieregularnie pogrubiałe, przekrwione, mają nierówne brzegi. Czasami do potwierdzenia rozpoznania konieczne jest pobranie wycinka i wykonanie badania histopatologicznego. Jakie są sposoby leczenia przewlekłego przerostowego zapalenia krtani? Najważniejsze w terapii przewlekłego przerostowego zapalenia krtani jest usunięcie czynnika drażniącego. Zalecany jest odpoczynek głosowy, poprawa drożności nosa. Stosuje się leczenie miejscowe, dobre rezultaty przynoszą inhalacje oczyszczające i przeciwzapalne. Możliwe jest również leczenie zabiegowe – mikrochirurgiczne usunięcie zmian. Zwłaszcza tych, które zaburzają prawidłową fonację. Czy możliwe jest całkowite wyleczenie przewlekłego przerostowego zapalenia krtani? Zmiany w zaawansowanym przewlekłym przerostowym zapaleniu krtani są nieodwracalne. Możliwy jest rozwój procesu nowotworowego, dlatego bardzo istotne są badania kontrolne.
Zapalenie krtani zwykle jest wynikiem wcześniejszego zapalenia błony śluzowej nosa i gardła. Zapalenie krtani jest szczególnie groźne dla małych dzieci, u których z łatwością może dojść do nagłego zwężenia górnych dróg oddechowych i ostrych zaburzeń oddychania. Jakie są przyczyny i objawy zapalenia krtani? Autor: Getty Images Spis treściZapalenie krtani - przyczynyZapalenie krtani - objawyZapalenie krtani - leczenie Zapalenie krtani oznacza stan zapalny tego odcinka dróg oddechowych, który znajduje się pomiędzy gardłem a tchawicą. Takie położenie sprawia, że zapalenie krtani rzadko występuje samodzielnie - zwykle jest wynikiem wcześniejszego zapalenia błony śluzowej nosa i gardła. Ze względu na przebieg choroby, wyróżnia się ostre i przewlekłe zapalenie krtani, a ze względu na lokalizację zapalenie nagłośni - najczęściej występuje w wieku przedszkolnym, w większości jest wywoływane przez bakterie zapalenie głośni czyli fałdów głosowych podgłośniowe zapalenie krtani (krup) - dotyczy najczęściej młodszych dzieci do drugiego roku życia, najczęściej wywoływane jest przez wirusy Zapalenie krtani może doprowadzić do nagłego zwężenia górnych dróg oddechowych i ostrych zaburzeń oddychania. W szczególności noworodki i małe dzieci narażone są na ciężkie powikłania zapalenia krtani, głównie z powodu odmienności położenia i budowy anatomicznej krtani. Luźna tkanka łączna krtani małego dziecka jest bardzo podatna na obrzęk i stany skurczowe, dlatego infekcja objawia się nagłą dusznością i wymaga szybkiej pomocy lekarskiej. Zapalenie krtani - przyczyny Ostre podgłośniowe zapalenie krtani najczęściej jest wynikiem infekcji wirusowej, z kolei zapalenie nagłośni - przez bakterie. Inne możliwe przyczyny to: nagłe oziębienie krtani przebywanie w suchych, zakurzonych pomieszczeniach nadmierny wysiłek głosowy Przyczyny przewlekłego zapalenia krtani: długotrwałe wystawienie na działanie dymu tytoniowego, który podrażnia śluzówkę krtani przewlekłe schorzenia układu oddechowego, np. przewlekłemu alergicznemu nieżytowi nosa oraz chronicznemu zapaleniu zatok przynosowych długotrwały, nieleczony refluks żołądkowo-przełykowy, a więc zarzucanie kwaśnej treści z żołądka do przełyku oraz wyżej – drażnienie śluzówki krtani przez kwaśny sok żołądkowy może wywołać przewlekły stan zapalny krtani praca w pomieszczeniach klimatyzowanych, z suchym powietrzem, wśród oparów chemicznych praca głosem, tj.: nauczyciele, przedszkolanki, wokaliści, dziennikarze, częściej zapadają na zapalenie krtani. Zapalenie krtani atakuje głównie w I i IV kwartale roku, gdy pogoda ulega pogorszeniu, a ogrzewane, suche powietrze w domu tylko sprzyja rozwojowi infekcji. Zapalenie krtani - objawy Objawy ostrego podgłośniowego zapalenia krtani pojawiają się zazwyczaj po 2-3 dniach trwania wirusowego zapalenia górnych dróg oddechowych jako proces zstępujący po wcześniejszym zapaleniu błony śluzowej nosa i gardła. Z kolei zapalenie nagłośni rozwija się błyskawicznie. kaszel suchy szczekający duszący pojawia się w godzinach nocnych i wybudza ze snu świst podczas oddychania, wydobywający się z krtani (stridor) zwiększona czynność pomocniczych mięśni oddechowych - rozdymanie się skrzydełek nosa przy oddechach, wciąganie dołków nad- i podobojczykowych, przestrzeni międzyżebrowych i nadbrzusza przy wdechu przyspieszenie oddechu bezgłos ból gardła, któremu zwykle towarzyszy uczucie drapania stan podgorączkowy lub gorączka osłabienie, uczucie zmęczenia Objawy przewlekłego zapalenia krtani to: chrypa kaszel szybkie męczenie się głosu drapanie w gardle Zapalenie krtani - leczenie Leczenie zapalenia krtani trwa ok. dwóch tygodni. Chory powinien leżeć w łóżku, w pokoju o temperaturze ok. 20oC. Pokój chorego musi być stale nawilżany i wietrzony - jeżeli nie masz elektrycznego nawilżacza, kładź na kaloryferach mokre, grube ręczniki. Aby złagodzić ból krtani, smaruj szyję kamforą i owijaj ciepłym szalikiem, rób inhalacje, np. z naparu rumianku lub szałwii. Przez ten czas obowiązuje oszczędzanie głosu – mówić można tylko szeptem. Nie wolno palić ani używać ostrych przypraw, które mogłyby podrażnić krtań. Ze względu na ból towarzyszący połykaniu wskazane jest podawanie choremu niezbyt gorących, półpłynnych dań. Z leków wystarczą preparaty przeciwzapalne (dostępne bez recepty), syrop hamujący kaszel (na noc) i rozrzedzający wydzielinę (w ciągu dnia). Antybiotyk jest konieczny, jeśli infekcja ma podłoże bakteryjne. Dziennikarka specjalizująca się w tematyce zdrowotnej, a zwłaszcza obszarach medycyny, ochrony zdrowia i zdrowego odżywiania. Autorka newsów, poradników, wywiadów z ekspertami i relacji. Uczestniczka największej Ogólnopolskiej Konferencji Medycznej "Polka w Europie", organizowanej przez Stowarzyszenie "Dziennikarze dla Zdrowia", a także specjalistycznych warsztatów i seminariów dla dziennikarzy realizowanych przez Stowarzyszenie.
Opublikowane ostatnio badania wskazują, że SARS-CoV-2 może utrzymać swą zakaźność na banknotach i telefonach komórkowych nawet do 28 dni. Koronawirus potrafi przetrwać na dłoniach do 9 godzin, a więc 5 razy dłużej niż w przypadku wirusa grypy. Dlatego mycie i dezynfekcja rąk są tak kluczowe dla zatrzymania transmisji wirusa.Zapalenie krtani nazywane jest ostrym nieżytowym zapaleniem krtani. Najczęściej dolegliwość występuje w okresie letnim, gdyż wiele osób, chcąc ochłodzić ciało, sięga wtedy po zimne napoje. W grupie podwyższonego ryzyka znajdują się również osoby palące papierosy oraz alergicy. Jakie są objawy zapalenia krtani? spis treści 1. Co to jest zapalenie krtani? 2. Przyczyny zapalenia krtani 3. Objawy zapalenie krtani 4. Zapalenie krtani u dzieci 5. Leczenie zapalenia krtani Leczenie zapalenia krtani u dzieci 6. Domowe sposoby na zapalenie krtani rozwiń 1. Co to jest zapalenie krtani? Zapaleniem krtani nazywamy stan zapalny górnego odcinka dróg oddechowych, służącego do wydawania dźwięków. Zapalenie krtani powoduje czasowe problemy z wydawaniem dźwięków, a nieleczone może prowadzić nawet do utraty głosu. Zobacz film: "Objawy raka krtani" Zapalenie krtani ma zwykle ostry przebieg, ale gdy trwa dłużej niż trzy tygodnie, wtedy mówimy o przewlekłym zapaleniu krtani. Przyczyną choroby mogą być stale powracające nieżyty krtani, ale także czynniki zewnętrzne, np. częste przebywanie w klimatyzowanym czy zadymionym pomieszczeniu. W grupie wysokiego ryzyka znajdują się również osoby palące papierosy oraz alergicy. Oczywiście ryzyko choroby jest większe, kiedy czynniki nakładają się na siebie. Nieleczone zapalenie krtani może prowadzić do zmian na strunach głosowych, a nawet stanów przedrakowych. Nieleczone zapalenie krtani może prowadzić do zmian na strunach głosowych, a nawet stanów przedrakowych. 2. Przyczyny zapalenia krtani Najczęstszą przyczyną zapalenia krtani jest wysuszenie błony śluzowej zimnym napojem lub „przesilenie” głosu. Inną typowym powodem zapalenia krtani jest wirusowa infekcja zapalna gardła. Jej objawom – nieżytowi nosa i zapaleniu spojówek – towarzyszy często suchy kaszel, chrypka, drapanie i pieczenie w gardle. Stan zapalny krtani może być również wywołany przez alergeny u osób cierpiących na alergię. Jeszcze innym źródłem zapalenia krtani bywa przebywanie w suchym, zakurzonym powietrzu. Przyczyną zapalenia krtani może być również nadmierny, długotrwały wysiłek głosowy, dlatego narażeni są szczególnie nauczyciele, aktorzy, sprzedawcy, zawodowi politycy, a więc osoby, które z racji wykonywanego zawodu dużo i głośno mówią. Zapalenie krtani może mieć również charakter przewlekły. O chronicznym zapaleniu krtani mówimy, gdy choroba utrzymuje się powyżej trzech tygodni. Do głównych przyczyn przewlekłego zapalenia krtani zalicza się: długotrwałą ekspozycję na działanie dymu tytoniowego; przewlekły alergiczny nieżyt nosa i zapalenie zatok przynosowych; nieleczony refluks żołądkowo-przełykowy, który powoduje drażnienie śluzówki krtani; przebywanie w klimatyzowanym pomieszczeniu, wśród oparów chemicznych; pracę głosem. W przypadku nawracających stanów zapalnych konieczne jest stałe udrażnianie nosa, dlatego jeśli pacjent ma dla przykładu krzywą przegrodę nosową to konieczna jest je operacja chirurgiczna. 3. Objawy zapalenie krtani Objawy zapalenia krtani mogą być przez chorego kojarzone z grypą czy przeziębieniem, dlatego ważna jest właściwie postawiona diagnoza lekarska i właściwie dobrane leczenie. Zapalenie krtani początkowo nie daje mocnych objawów – temperatura jest lekko podwyższona, a chory może odczuwać suchość w kardle. Pojawia się także pieczenie, katar i suchy kaszel. Po kilku dniach objawy zapalenia krtani się zaostrzają. Zwykle we wczesnych godzinach rannych występuje ostra duszność wdechowa i zaostrzenie napadowego kaszlu. Najbardziej typowym znakiem zapalenia krtani jest uporczywa chrypka, która całkowicie zmienia brzmienie głosu. Może jej towarzyszyć kaszel, niekiedy przechodzący w bezgłos. Wielu pacjentów odczuwa również ból gardła. Do objawów przewlekłego zapalenia krtani możemy zaliczyć chrypę, kaszel, drapanie w gardle i szybkie męczenie się głosu. 4. Zapalenie krtani u dzieci Zapalenie krtani u dzieci ma zazwyczaj podłoże wirusowe. W większości przypadków dolegliwość objawia się męczeniem się głosu. Na skutek zgrubienia i obrzmienia strun głosowych chorzy skarżą się na uczucie drapania i zasychania w gardle. U dzieci po 5. roku życia zapalenie krtani objawia się głównie chrypką, problemami z mówieniem oraz przełykaniem, kaszlem, gorączką. U młodszych jest stanem zagrażającym życiu, co wynika ze specyficznej budowy dróg oddechowych i krtani u małego dziecka. Drogi oddechowe są wąskie, dlatego nawet niewielki obrzęk może spowodować poważną duszność. Luźna tkanka łączna krtani małego dziecka jest bardzo podatna na obrzęk zapalny i stany skurczowe, co powoduje, że zapalenia krtani u dzieci objawiają się nagłą dusznością i innymi symptomami zagrażającymi życiu. Zaniechanie leczenia w przypadku zapalenia krtani u dzieci może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych takich jak uszkodzenie strun głosowych. Zobacz też: 5. Leczenie zapalenia krtani Zapalenie krtani wywołane wirusem leczone jest objawowo. W trakcie leczenia choremu należy podawać dużą ilość płynów. Osoba zmagająca się z zapaleniem krtani powinna przebywać w wietrzonym pokoju, w którym powietrze jest odpowiednio nawilżone. Można do tego użyć specjalnych nawilżaczy powietrza, położyć zmoczony ręcznik na grzejnik lub postawić naczynie z parującą wodą. Warto w tym czasie sięgnąć po inhalacje z dodatkiem szałwii, rumianku, olejku miętowego, olejku eukaliptusowego. Jeśli zapalenie krtani powstało na skutek bakterii, wdraża się leczenie antybiotykami lub innymi środkami farmaceutycznymi. Najlepsze efekty lecznicze dają inhalacje, których skład zaleca lekarz. Jest to metoda lecznicza polegająca na wdychaniu pary wodnej z dodatkiem leków. Dzięki temu staje się możliwe wprowadzenie do dróg oddechowych odpowiednich leków docierających do najdrobniejszych oskrzelików. Tym sposobem można wprowadzać antybiotyki, środki rozkurczające, odczulające i przeciwzapalne oraz leki ułatwiające odkrztuszanie wydzieliny z oskrzeli. Niezwykle ważne, by w okresie terapii chory oszczędzał głos i oddychał przeponą. Podawanie leków za pomocą ręcznych inhalatorów może być stosowane tylko u dzieci starszych, a także u osób dorosłych. Leczenie zapalenia krtani u dzieci U najmłodszych leczenie zapalenia krtani jest trudniejsze i przebiega nieco inaczej. Przede wszystkim dziecko może być przerażone, gdy dostanie napadu szczękającego kaszlu lub duszności. Koniecznie wtedy uspokój malca, pomóż wyrównać oddech. Kolejnym krokiem jest zapewnienie dziecku dopływu świeżego, wilgotnego powietrza. Jeżeli pojawiają się kłopoty z oddychaniem, trzeba wezwać kartkę pogotowia. U najmłodszych zapalenie krtani będzie leczone w warunkach szpitalnych. Gdy objawy są słabsze, a dziecko nieco starsze leczenie zapalenia krtani może przebiegać w warunkach domowych. U dzieci kuracja może polegać także na wcieraniu maści z olejkami eterycznymi, np. olejku eukaliptusowego lub z tymianku. Stopniowo wchłaniane przez nos i jamę ustną, udrażniają one drogi oddechowe i zmniejszają objawy choroby. 6. Domowe sposoby na zapalenie krtani Zapalenie krtani może być wynikiem infekcji wirusowej lub bakteryjnej. Oprócz konwencjonalnego leczenia, warto również wspomóc proces powrotu do zdrowia domowymi sposobami. Przy zapaleniu krtani ważne jest picie dużej ilości wody. Powinna mieć ona temperaturę pokojową. Woda nawadnia krtań, która podcza choroby jest sucha i podatna na otarcia. Możesz też przygotować różne mikstury, które nawilżą tkanki i złagodzą ból. Do herbaty lub wody dodaj miód i cytrynę. Możesz też w ciągu dnia popijać napój z 1 łyżeczki octu winnego i ½ szklanki wody. Unikaj za to picia kawy, czarnej herbaty i wszelkich napojów zawierających kofeinę. Mają one właściwości odwadniające, a to bardzo niekorzystna cecha, zwłaszcza przy zapaleniu krtani. Przez cały okres kuracji nie nadwyrężaj gardła, mów szeptem. Unikaj też wszystkiego, co dodatkowo może podrażniać gardło – nie pal papierosów, nie stosuje ostrych przypraw. Spożywaj jedynie półpłynne i niezbyt gorące potrawy. W leczeniu zapalenia krtani stosuj też metody, które złagodzą ból gardła – smaruj szyję kamforą, owijaj szalikiem, nie płucz gardła. Ważne jest też robienie inhalacji. Skorzystaj z usług medycznych bez kolejek. Umów wizytę u specjalisty z e-receptą i e-zwolnieniem lub badanie na abcZdrowie Znajdź lekarza. polecamy .